จุลินทรีย์หน่อกล้วย
กลุ่มจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ทางการเกษตร
ฮอร์โมนพืช
สารเคมีที่พืชสร้างขึ้นในปริมาณน้อย แต่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมกระบวนการเจริญเติบโตของพืช
จุลินทรีย์ซุปเปอร์ พด.9
กรมพัฒนาที่ดิน
ขี้แพะ มูลแพะ
ปุ๋ยธรรมชาติคุณภาพสูงสำหรับพืช
ขี้หมู มูลสุกร
ช่วยปรับปรุงดิน เพิ่มธาตุอาหาร และส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชอย่างยั่งยืน
ขี้วัว มูลวัว
ปุ๋ยคอกที่มีอาหารพืชอย่างครบถ้วน
ขี้ไก่ มูลไก่
ปุ๋ยคอกคุณภาพสูงสำหรับพืช
ปุ๋ยคอก
ปุ๋ยอินทรีย์ที่ได้จากมูลสัตว์ซึ่งผ่านกระบวนการย่อยสลายทางชีวภาพแล้ว
หลักการเกษตรอินทรีย์
หลักการ 4 ข้อสำคัญ คือ สุขภาพ, นิเวศวิทยา, ความเป็นธรรม, และการดูแลเอาใจใส่
สารเร่งซุปเปอร์ พด.7
กรมพัฒนาที่ดิน
สารเร่งซุปเปอร์ พด.6
กรมพัฒนาที่ดิน
สารเร่งซุปเปอร์ พด.3
กรมพัฒนาที่ดิน
สารเร่งซุปเปอร์ พด.2
กรมพัฒนาที่ดิน
สารเร่งซุปเปอร์ พด.1
โดย กรมพัฒนาที่ดิน
ผลิตภัณฑ์จุลินทรีย์ที่มีการเผยแพร่และส่งเสริม
โดย กองเทคโนโลยีชีวภาพทางดิน กรมพัฒนาที่ดิน
แลคโตบาซิลลัส (Lactobacillus)
ปรับปรุงสภาพแวดล้อมของดิน การส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช และการควบคุมโรคพืชและสัตว์เลี้ยง
แอคติโนมัยซีท
แบคทีเรียแกรมบวก ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ให้เป็นสารอาหารหมุนเวียนในระบบนิเวศ
หลักการวินิจฉัยโรคพืชเบื้องต้น
ตามแนวคิดสามเหลี่ยมโรคพืช (Disease Triangle)
กลอมัสในพืช (Glomus fungi)
เห็ดราอาร์บัสคูลาร์ไมคอร์ไรซัล ความสัมพันธ์แบบพึ่งพาอาศัยกับรากของพืช
ผลกระทบของสารเคมีการเกษตร
ต่อจุลินทรีย์และสิ่งมีชีวิตในดิน
อะโซโตแบคเตอร์
แบคทีเรียตรึงไนโตรเจน (Nitrogen-fixing bacteria)
ไซโตไคนิน (Cytokinin)
ฮอร์โมนพืชที่กระตุ้นการแบ่งเซลล์ (Cell division) และส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช
ออกซิน (Auxin)
ฮอร์โมนพืชที่ควบคุมการเจริญเติบโตและพัฒนาการของพืช
การย่อยสลายอินทรีย์วัตถุในดิน
ด้วยสิ่งมีชีวิตในดิน
สิ่งมีชีวิตในดิน
สิ่งมีชีวิตในดินเป็นโลกที่ซับซ้อนและมีชีวิตชีวา
จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงสีเขียว
(Green Photosynthetic Bacteria)
เวอร์มิคูไลต์ (Vermiculite)
ช่วยปรับปรุงคุณสมบัติของดินและเป็นวัสดุปลูกที่ดี
หินภูเขาไฟเพอร์ไลต์
ช่วยปรับปรุงสภาพแวดล้อมของดินให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของพืช
พีทมอส (Peat Moss)
วัสดุเพาะที่มีประโยชน์
สูตรดินปลูก
สูตรดินปลูกที่ดีจะช่วยให้พืชเจริญเติบโตแข็งแรง
วัสดุเพาะกล้า
ใช้สำหรับการเพาะเมล็ดหรือต้นกล้าพืช
เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
Plant Tissue Culture
การเก็บเมล็ดพันธุ์
เพื่อให้เกษตรกรมีเมล็ดพันธุ์เป็นของตัวเอง
การขยายพันธุ์พืช
การขยายพันธุ์แบบอาศัยเพศ และ แบบไม่อาศัยเพศ
อัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจน (C/N ratio)
ในวัตถุอินทรีย์หรือวัสดุที่ใช้ในการหมักปุ๋ยหรือในดิน
อัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจน (C/N ratio)
มีผลอย่างมากต่อการเจริญเติบโตของพืช
การย่อยสลายสารอนินทรีย์วัตถุ
ให้กลายเป็นอาหารพืช
ฮิวมัส (Humus)
สารอินทรีย์ในดินที่เกิดจากการย่อยสลายของซากพืชและสัตว์
การย่อยสลายอินทรีย์วัตถุให้กลายเป็นอาหารพืช
เป็นกระบวนการทางชีวภาพและเคมีที่ซับซ้อน
การขยายเชื้อจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง
ด้วยใบทองหลางน้ำ
อินทรียวัตถุ = โรงอาหารพืช
ซากพืช ซากสัตว์ทุกชนิดที่กำลังสลายตัว ด้วยจุลินทรีย์
โพแทสเซียม (K)
เพื่อเจริญเติบโตและพัฒนาการพืชที่สมบูรณ์
ฟอสฟอรัส (P)
ธาตุอาหารหลักที่ช่วยในกระบวนการต่างๆ ภายในพืช
กลไกการทำงานของไนโตรเจนในพืช
กระตุ้นการเจริญเติบโตของพืช
ธาตุอาหารพืช
ปรียบเสมือนอาหารที่พืชต้องการเพื่อการเจริญเติบโตและพัฒนา
แบคทีเรียสังเคราะห์แสง
ปุ๋ยชีวภาพอัจฉริยะ
เชื้อราบิวเวอเรีย
ควบคุมศัตรูพืชหลายชนิด เช่น เพลี้ย หนอนผีเสื้อ ด้วง และแมลงดูดกินน้ำเลี้ยง
เชื้อราเมตาไรเซียม
ควบคุมแมลงศัตรูพืช
การเคลื่อนที่ของธาตุอาหาร
จากในดินมายังรากและเข้าสู่ต้นและส่วนต่างๆของพืช
กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง
ใช้พลังงานจากแสงอาทิตย์ เปลี่ยนคาร์บอนไดออกไซด และไฮโดรเจนจากน้ำ ให้กลายเป็นสารประกอบประเภทคาร์โบไฮเดรตและออกซิเจน
การคายน้ำของพืช
น้ำที่รากพืชดูดขึ้นมาก กว่า 95% สูญเสียในรูปของการคายน้ำ
กระบวนการเจริญเติบโตของพืช
กระบวนการเจริญเติบโตของพืชประกอบด้วยหลายขั้นตอน
ดินเค็ม : ดินเป็นด่าง
ดินเค็มเป็นดินที่มีปริมาณเกลือละลายน้ำสูง
ดินเปรี้ยว : ดินเป็นกรด
ดินที่มีค่า pH ต่ำมาก (มักอยู่ระหว่าง 3.0-5.5)
ดินที่เหมาะสำหรับการเพาะปลูก
ลักษณะทางกายภาพ เคมี และชีวภาพที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของพืช
ดิน
ดินเกิดจากการสลายตัวของหินและแร่ธาตุ รวมกับสารอินทรีย์จากพืชและสัตว์ที่ย่อยสลาย
ระบบน้ำหยด
ให้น้ำในปริมาณเล็กน้อยและสม่ำเสมอตรงบริเวณรากพืชผ่านท่อหรือเทปน้ำหยด
ธนาคารน้ำใต้ดินระบบปิด
จัดการน้ำใต้ดินที่เน้นการเก็บกักน้ำไว้ใต้ดินในพื้นที่จำกัด
ธนาคารน้ำใต้ดินระบบเปิด
การจัดการน้ำใต้ดินที่เน้นการเก็บกักน้ำไว้ใต้ดินโดยอาศัยกระบวนการทางธรรมชาติ
ธนาคารน้ำใต้ดิน
จัดการน้ำที่มุ่งเก็บกักน้ำไว้ใต้ดินเพื่อใช้ในอนาคต
การเติมน้ำใต้ดินระดับตื้น
ป้องกันน้ำท่วม สร้างความชุ่มชื้น เติมปริมาณน้ำใต้ดิน
แนวทางการเติมน้ำใต้ดิน
เพื่อแก้ไขปัญหาการลดลงของระดับน้ำใต้ดิน
ออกแบบระบบน้ำสำหรับการเกษตร
มีขั้นตอนและหลักการที่สำคัญดังนี้:
คลองไส้ไก่
การขุดร่องน้ําในที่ดิน กระจายความชุ่มชื้นไปทั่วบริเวณพื้นที่เพาะปลูก
ไรโซเบียม (Rhizobium)
แบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในปมรากของพืชตระกูลถั่ว (Leguminosae)
บาซิลลัส ทูริงจิเอนซิส หรือ เชื้อบีที
สร้างผลึกโปรตีน เป็นสารพิษที่ทำให้แมลงตาย
การใช้จุลินทรีย์และชีวภัณฑ์ในการจัดการศัตรูพืช
ช่วยลดการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชและส่งเสริมการเกษตรแบบยั่งยืน
ไมคอร์ไรซา (Mycorrhiza)
การดำรงชีวิตร่วมกันแบบพึ่งพาอาศัย (symbiosis) ระหว่างรากับรากพืชชั้นสูง
บาซิลลัส ซับทิลิส (Bacillus subtilis)
เป็นแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่พบได้ทั่วไปในดินและสิ่งแวดล้อม มีความสำคัญอย่างมากในด้านการเกษตรและอุตสาหกรรม
ไตรโคเดอร์มา (Trichoderma)
เชื้อราที่มีประโยชน์ทางการเกษตร ใช้ในการควบคุมโรคพืชและส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช
จุลินทรีย์มีบทบาทสำคัญในการเกษตร
โดยช่วยเพิ่มผลผลิต ปรับปรุงคุณภาพดิน และควบคุมศัตรูพืช โดยไม่ต้องพึ่งสารเคมีมากเกินไป
มาตรฐานผลิตภัณฑ์ประมงพื้นบ้าน
มาตรฐานบลูแบรนด์ (Blue Brand Standard)
มาตรฐานปศุสัตว์อินทรีย์และฟาร์มอารมณ์ดี
พิจารณาจากวัตถุประสงค์ หลักการ และวิธีการปฏิบัติของทั้งสองระบบ
ปศุสัตว์อินทรีย์
การเลี้ยงสัตว์ในระบบเกษตรอินทรีย์ที่ปฏิบัติตามมาตรฐานการผลิตที่กำหนดไว้
ระบบชุมชนรับรอง
การรับรองแบบมีส่วนร่วม Participatory Guarantee System (PGS)
เกณฑ์มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ (COROS)
Common Objectives and Requirements of Organic Standards (COROS)
มาตรฐานเกษตรอินทรีย์แห่งประเทศไทย
เป็นการรับรองผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์ ซึ่งเป็นระบบการผลิตที่คำนึงถึงสภาพแวดล้อม และรักษาสมดุลของธรรมชาติ
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
แนวทางในการดำเนินชีวิตและพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน
เกษตรในเมือง
การนำการเกษตรมาปฏิบัติในพื้นที่เมือง สู่การผลิตอาหารท้องถิ่นและชีวิตเมืองที่เขียวชอุ่ม
การออกแบบโคก หนอง นา ด้วยตัวเอง
การออกแบบพื้นที่กสิกรรมตามแนวเกษตรทฤษฎีใหม่
หลักการออกแบบพื้นที่ทำเกษตร
สู่การเกษตรที่ยั่งยืนและมีประสิทธิภาพ
สวนสมรม
ระบบการเกษตรแบบดั้งเดิมของไทยที่ปลูกพืชหลายชนิดรวมกันในพื้นที่เดียวกัน
สวนยางยั่งยืน
เป็นแนวทางการจัดการสวนยางพาราที่มุ่งเน้นการผลิตยางพาราอย่างมีประสิทธิภาพควบคู่ไปกับการรักษาสิ่งแวดล้อม
เกษตรฟื้นฟู
ป็นระบบการทำเกษตรที่มุ่งเน้นการฟื้นฟูและปรับปรุงสุขภาพของดิน รวมถึงระบบนิเวศโดยรวม
เกษตรปราณีต
แนวคิดการทำการเกษตรแบบผสมผสานที่เน้นการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด
สวนยกร่อง
สวนยกร่องเป็นระบบการเกษตรที่สอดคล้องกับสภาพพื้นที่ลุ่มของไทย ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้างรายได้อย่างยั่งยืนให้กับเกษตรกร
โคก หนอง นา
โคก หนอง นา เป็นการจัดการพื้นที่ทางการเกษตรแบบผสมผสาน ที่นำเอาเกษตรทฤษฎีใหม่มาประยุกต์ใช้ร่วมกับภูมิปัญญาพื้นบ้าน
เกษตรชีวพลวัต
เป็นการทำเกษตรที่ผสมผสานหลักการทางวิทยาศาสตร์เข้ากับปรัชญาที่เชื่อมโยงธรรมชาติและจักรวาล
เกษตรธรรมชาติ
เกษตรธรรมชาติ คือ ระบบการทำเกษตรที่เน้นการพึ่งพาธรรมชาติและกลไกทางธรรมชาติ
วนเกษตร
วนเกษตร คือรูปแบบการทำเกษตรที่ผสมผสานการปลูกพืชผลทางการเกษตร การปลูกไม้ป่า การเลี้ยงสัตว์ และการทำประมง เข้าด้วยกันในพื้นที่เดียวกัน
เกษตรอินทรีย์
เกษตรอินทรีย์ คือ ระบบการผลิตที่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืนของสุขภาพดิน ระบบนิเวศ และผู้คน
เกษตรผสมผสาน
เกษตรผสมผสาน เป็นการทำเกษตรที่มีรูปแบบกิจกรรมอย่างน้อย 2 ชนิดขึ้นไป (ปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ประมง)
เกษตรทฤษฎีใหม่
ระบบเกษตรที่มีกิจกรรมการผลิตเป็น 4 ส่วน น้ำ 30 : นา 30 : ป่า 30 : บ้าน 10
เกษตรกรรมยั่งยืน
เกษตรกรรมยั่งยืน (Sustainable Agriculture) เป็นรูปแบบการเกษตรที่มุ่งเน้นการผลิตอาหารและผลผลิตทางการเกษตรในระยะยาว โดยไม่ทำลายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ระบบนิเวศน์เกษตร
ระบบนิเวศน์เกษตร (Agroecosystem) เป็นระบบที่รวมองค์ประกอบทางธรรมชาติ
ฮิวมิก สารปรับปรุงบำรุงดิน
Humic หรือ กรดฮิวมิก เป็นสารอินทรีย์สีน้ำตาลเข้ม พบได้ใน ดิน พีต ถ่านหิน แม่น้ำ หนองน้ำ และ มหาสมุทร เกิดจากกระบวนการย่อยสลายทางชีวภาพของ สารอินทรีย์ ที่ตายลง
ชาใบเหลียง (ชาเขียว)
กระบวนการทำชาใบเหลียง แบบชาเขียว
เตาชีวมวล3พลัง
เตานรก + เตาชีวมวล + เตาชีวมวลถ่านชีวภาพ
เล้าเป็ดไก่หลุม
ไก่และเป็ดเข้าเล้าต้องจัดการป้องกันให้ปลอดภัย ได้ไข่ได้ปุ๋ย
กระถางพลาสติกสาน
การปลูกผักในตะกร้าพลาสติกสาน เป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับคนที่มีพื้นที่จำกัด