ตลาดชุมชน - สินค้าชุมชน : การขยายเชื้อจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง

การขยายเชื้อจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง

ด้วยใบทองหลางน้ำ

จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงสายพันธุ์ Rhodobacter capsulatus

(Rhodobacter capsulatus) เป็นแบคทีเรียสังเคราะห์แสงกลุ่ม แอนออกซีเจนิก (Anoxygenic Photosynthetic Bacteria) ที่อยู่ในวงศ์ Rhodobacteraceae มีความสามารถในการสังเคราะห์แสงโดยไม่ผลิตออกซิเจน (ใช้แสงอาทิตย์เป็นพลังงานแต่ไม่แตกน้ำเป็น O₂) และมีบทบาทสำคัญในระบบนิเวศ การเกษตร และการบำบัดน้ำเสีย

ลักษณะและคุณสมบัติของ Rhodobacter capsulatus

รูปร่าง: แบคทีเรียรูปแท่ง ( rod-shaped )

สี: สีแดง-ม่วง เนื่องจากมีสารสี แบคทีริโอคลอโรฟิลล์ (Bacteriochlorophyll) และ แคโรทีนอยด์ (Carotenoids)

การเจริญเติบโต:

- เจริญได้ทั้งในสภาพ มีแสง (Photosynthetic) และ ไม่มีแสง (Respiratory)

- ชอบสภาพ ไม่มีออกซิเจน (Anaerobic) หรือมีออกซิเจนน้อย

- ใช้สารประกอบกำมะถัน (เช่น H₂S) หรือสารอินทรีย์เป็นแหล่งอิเล็กตรอน

ประโยชน์ของ Rhodobacter capsulatus

1. ทางการเกษตร

- ตรึงไนโตรเจน (Nitrogen Fixation): ช่วยเปลี่ยนไนโตรเจนในอากาศให้เป็นรูปแบบที่พืชใช้ได้

- ผลิตสารกระตุ้นการเจริญเติบโตของพืช เช่น ฮอร์โมนพืช (ออกซิน, ไซโตไคนิน) และวิตามินบี

- ย่อยสลายสารอินทรีย์ ในดิน ทำให้ดินอุดมสมบูรณ์ขึ้น

2. การบำบัดน้ำเสีย

- ย่อยสลายสารพิษ เช่น ไฮโดรเจนซัลไฟด์ (H₂S) และแอมโมเนีย (NH₃)

- ลดมลพิษในน้ำ โดยการสลายสารอินทรีย์และโลหะหนัก

3. งานวิจัยและอุตสาหกรรม

- ผลิตไฮโดรเจน (Biohydrogen): มีศักยภาพในการผลิตพลังงานสะอาด

- ผลิตสารชีวภาพ เช่น โคเอนไซม์ Q10 (ใช้ในเวชสำอางและยา)

การขยายเชื้อจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงด้วยใบทองหลางน้ำเป็นวิธีที่ได้รับความนิยม เนื่องจากทำได้ง่าย ต้นทุนต่ำ และได้จุลินทรีย์สายพันธุ์ที่ดี (Rhodobactor Capsulatus) ซึ่งแตกต่างจากการขยายเชื้อด้วยวิธีอื่น ๆ

ส่วนผสมและอุปกรณ์:

- น้ำสะอาด 1 ลิตร

- หัวเชื้อจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง Rhodobacter capsulatus ปริมาตร 1 ใน 4 ส่วนของน้ำ

- ใบทองหลางน้ำ 25 ใบ (หรือ 25 กรัม)

- ขวดพลาสติกใส

ขั้นตอนการทำ:

1. เทหัวเชื้อจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงลงในขวดพลาสติก

2. ฉีกใบทองหลางน้ำเป็นชิ้นเล็ก ๆ ใส่ลงในขวด

3. เติมน้ำสะอาดลงไปจนเกือบเต็มขวด

4. ปิดฝาขวดให้สนิท แล้วนำไปตั้งไว้ในที่ที่มีแสงแดดส่องถึง อุณหภูมิที่เหมาะสม 25-35°C

5. วันที่ 1-2: เริ่มมีฟองแก๊สเล็กน้อย วันที่ 3-5: น้ำเปลี่ยนเป็นสีชมพู-แดง (แสดงว่าเชื้อทำงาน) วันที่ 7: กรองเอากากออก จะได้น้ำเชื้อสีแดงใส สังเกตสีของจุลินทรีย์ หากเปลี่ยนเป็นสีแดงสด แสดงว่าจุลินทรีย์พร้อมใช้งาน

6. การเก็บรักษา เก็บในขวดสีชา ปิดฝาแน่น วางในที่ร่ม อายุการใช้งาน 3-6 เดือน