ตลาดชุมชน - สินค้าชุมชน : ดิน

ดิน

ดินเกิดจากการสลายตัวของหินและแร่ธาตุ รวมกับสารอินทรีย์จากพืชและสัตว์ที่ย่อยสลาย

ดินเกิดจากการสลายตัวของหินและแร่ธาตุ รวมกับสารอินทรีย์จากพืชและสัตว์ที่ย่อยสลาย โดยกระบวนการนี้ใช้เวลานหลายพันถึงหลายล้านปี เรียกว่า การเกิดดิน (Pedogenesis) ซึ่งมีปัจจัยสำคัญดังนี้:

วัตถุต้นกำเนิดดิน (Parent Material): หินและแร่ที่สลายตัวเป็นส่วนประกอบหลักของดิน

ภูมิอากาศ (Climate): อุณหภูมิและปริมาณน้ำฝนส่งผลต่อการสลายตัวของหินและแร่

สิ่งมีชีวิต (Organisms): พืช สัตว์ และจุลินทรีย์ช่วยเพิ่มสารอินทรีย์และเร่งการสลายตัว

ภูมิประเทศ (Topography): ความลาดชันและที่ตั้งส่งผลต่อการสะสมและการกัดเซาะของดิน

เวลา (Time): กระบวนการเกิดดินใช้เวลานาน ยิ่งนาน ดินยิ่งพัฒนามากขึ้น

กระบวนการเกิดดิน

การผุพัง (Weathering): หินและแร่สลายตัวทางกายภาพ เคมี และชีวภาพ

การสะสมสารอินทรีย์: พืชและสัตว์ที่ตายลงย่อยสลายเป็นฮิวมัส

การเคลื่อนย้ายและสะสม: วัสดุต่าง ๆ เคลื่อนย้ายและสะสมในชั้นดิน

ชั้นดิน (Soil Horizons) เป็นการแบ่งชั้นของดินตามลักษณะทางกายภาพ เคมี และชีวภาพ ซึ่งเกิดจากกระบวนการทางธรรมชาติ เช่น การผุพัง การสะสมสารอินทรีย์ และการเคลื่อนย้ายแร่ธาตุ ชั้นดินแต่ละชั้นมีลักษณะและองค์ประกอบที่แตกต่างกัน โดยทั่วไปสามารถแบ่งชั้นดินออกเป็น 5 ชั้นหลัก ดังนี้

1. ชั้น O (Organic Horizon) : เป็นชั้นบนสุดของดิน ประกอบด้วยสารอินทรีย์ที่ยังไม่ย่อยสลายหรือย่อยสลายบางส่วน เช่น ใบไม้ กิ่งไม้ ซากพืชและสัตว์ ์ประกอบด้วย อินทรียวัตถุ (ฮิวมัส) เป็นหลัก เกิดจากการทับถมของซากพืชซากสัตว์ และการย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ ช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้ดิน และเป็นแหล่งอาหารสำหรับสิ่งมีชีวิตในดิน

2. ชั้น A (Topsoil) เป็นชั้นดินที่อยู่ถัดจากชั้น O มีสีเข้มเนื่องจากมีสารอินทรีย์ปนอยู่ เป็นผสมระหว่างสารอินทรีย์ (ฮิวมัส) และแร่ธาตุที่ เกิดจากการผุพังของหินและแร่ธาตุ รวมกับการสะสมสารอินทรีย์จากชั้น O เป็นชั้นที่เหมาะสำหรับการเกษตร เพราะมีสารอาหารสูงและมีโครงสร้างที่เหมาะสมสำหรับการเจริญเติบโตของพืช

3. ชั้น B (Subsoil) เป็นชั้นที่สะสมแร่ธาตุและสารต่าง ๆ ที่ถูกชะล้างมาจากชั้น A ประกอบด้วย แร่ธาตุ เช่น เหล็ก อลูมิเนียม และดินเหนียว เกิดจากการสะสม (Illuviation) ของแร่ธาตุที่เคลื่อนลงมาจากชั้นบน ช่วยเก็บสะสมแร่ธาตุและน้ำให้พืชใช้ในฤดูแล้ง

ในดินบางประเภทจะมี ชั้น E (Eluviation Horizon) มีสีอ่อนเนื่องจากแร่ธาตุและสารอินทรีย์ถูกชะล้างออกไป เป็นแร่ธาตุที่เหลือหลังจากถูกชะล้าง เกิดจากการชะล้าง (Leaching) ของแร่ธาตุและสารอินทรีย์โดยน้ำที่ไหลผ่าน ช่วยให้เห็นกระบวนการเคลื่อนย้ายแร่ธาตุในดิน

4. ชั้น C (Parent Material) เป็นชั้นที่อยู่ถัดจากชั้น B ประกอบด้วยหินและแร่ที่เริ่มสลายตัว แต่ยังไม่เปลี่ยนสภาพเป็นดินอย่างสมบูรณ์ ประกอบด้วย หินและแร่ที่ยังไม่ผุพัง ซึ่งเกิดจากการผุพังทางกายภาพและเคมีของหินต้นกำเนิดดิน เป็นแหล่งแร่ธาตุสำหรับการพัฒนาดินในชั้นบน

5. ชั้น R (Bedrock) เป็นชั้นหินแข็งที่ยังไม่ผุพัง อยู่ลึกที่สุดใต้ชั้นดิน เป็นหินต้นกำเนิดดิน (Parent Rock) ไม่มีการเปลี่ยนแปลงทางเคมีหรือกายภาพมากนัก เป็นฐานรองรับชั้นดินทั้งหมด