ตลาดชุมชน - สินค้าชุมชน : ไตรโคเดอร์มา (Trichoderma)

ไตรโคเดอร์มา (Trichoderma)

เชื้อราที่มีประโยชน์ทางการเกษตร ใช้ในการควบคุมโรคพืชและส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช

ไตรโคเดอร์มา (Trichoderma) เป็นเชื้อราที่มีประโยชน์ทางการเกษตร ใช้ในการควบคุมโรคพืชและส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช ไตรโคเดอร์มาสามารถเข้าทำลายเชื้อราสาเหตุโรคพืช เช่น เชื้อราในสกุล Fusarium, Pythium, และ Rhizoctonia ได้ นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซึมสารอาหารของพืชและกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของพืช

เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า คือเชื้อราชนิดหนึ่งที่ดำรงชีวิตอยู่ในดิน อาศัยเศษซากอินทรีย์วัตถุเป็นอาหารโดยไม่มีอันตราย กับพืช คน สัตว์และแมลง เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า หลายชนิดมีคุณสมบัติในการควบคุมและทำลายเชื้อราสาเหตุโรคพืช ทางดิน จึงทำให้พืชมีระบบรากที่สมบูรณ์ แข็งแรง หาอาหารได้มากต้นพืชจึงสมบูรณ์ให้ผลผลิตสูง และคุณภาพดี

ไตรโคเดอร์มามีหลายสายพันธุ์ แต่ละสายพันธุ์มีคุณสมบัติและความสามารถในการควบคุมเชื้อราก่อโรคแตกต่างกันไป สายพันธุ์ที่นิยมใช้ในการเกษตรมีดังนี้:

1. ไตรโคเดอร์มา ฮาร์เซียนา (Trichoderma harzianum):

เป็นสายพันธุ์ที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย

มีประสิทธิภาพในการควบคุมเชื้อราก่อโรคในดิน เช่น รากเน่า โคนเน่า และโรคเหี่ยว

สามารถผลิตเอนไซม์ที่ช่วยย่อยสลายผนังเซลล์ของเชื้อราก่อโรค

2. ไตรโคเดอร์มา วิไรด์ (Trichoderma viride):

มีประสิทธิภาพในการควบคุมเชื้อราก่อโรคทางใบ เช่น โรคราน้ำค้าง และโรคใบจุด

สามารถผลิตสารปฏิชีวนะที่ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราก่อโรค

3. ไตรโคเดอร์มา อัสเพอร์เรียลลัม(Trichoderma asperellum):

เป็นสายพันธุ์ที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมเชื้อราก่อโรคในดิน

ส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช

กระตุ้นให้พืชมีความต้านทานต่อโรคและแมลงศัตรูพืช

กลไกในการควบคุมเชื้อราโรคพืช

1. เจริญแข่งขัน แก่งแย่งอาหาร น้ำ แร่ธาตุ อากาศ และแหล่งที่อยู่กับเชื้อราสาเหตุโรคพืช จึงทำให้เชื้อโรคลดปริมาณอย่างรวดเร็ว

2. เป็นปรสิต สร้างเส้นใยพันรัดและแทงดูดกินน้ำเลี้ยง จากเชื้อราสาเหตุโรคพืช ทำให้เส้นใยสลายลดการขยายเผ่าพันธุ์

3. สร้างสารพิษ น้ำย่อย ไปทำลายเชื้อราโรคพืชทำให้เส้นใย และส่วนขยายพันธุ์ของเชื้อรา โรคพืชเหี่ยวสลายและตายในที่สุด

เชื้อราไตรโคเดอร์ม่าควบคุมเชื้อราสาเหตุโรคพืช ดังนี้

เชื้อราไตรโคเดอร์ม่าควบคุมเชื้อราสาเหตุโรคพืชทางดินได้มากกว่า 10 ชนิด ที่สำคัญได้แก่

1. เชื้อราพิเทียม สาเหตุโรคกล้าเน่า เมล็ดเน่า เน่ายุบ และเน่าคอดิน

2. เชื้อราไฟทอปธอร่า สาเหตุโรครากเน่าโคนเน่า โรคเลทไบลท์

3. เชื้อราสเคลอโรเทียม สาเหตุโรคโคนเน่า โรครากเน่า (ราเมล็ดผักกาดขาว)

4. เชื้อราไรช็อคดทเนีย สาเหตุโรคกล้าเน่า โคนเน่าขาว รากเน่า

5. เชื้อราฟิวซาเรียม สาเหตุโรคเหี่ยว

วิธีการนำเชื้อราไตรโคเดอร์ม่าไปใช้

1. การคลุกเมล็ด ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า (เชื้อสด) 1-2 ช้อนแกง (10-20 กรัม) ต่อเมล็ดพืช 1 กก. โดยคลุกเคล้าให้เข้า กันในถุงอาจเติมน้ำเล็กน้อยเพื่อให้สปอร์ของเชื้อราเคลือบติดบนผิวของเมล็ดพืชได้ดียิ่งขึ้น

2. การรองก้นหลุมและการหว่าน ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า 1 กก. บวกลำละเอียด 5 กก. บวกปุ๋ยหมัก 40 กก. รองก้นหลุม ปลูกในพืชผัก พืชสวน 10-20 กรัม/ต้น หว่านในแปลงปลูก 50-100 กรัม/ตารางเมตร และในพืชสวนหว่านใต้ทรงพุ่มในอัตรา

3-5 กก./ต้น

3. การผสมกับวัสดุปลูก ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า (เชื้อสด)ที่ผสมแล้วกับวัสดุผสม 1 ส่วน กับวัสดุปลูก 4 ส่วน คลุกเคล้า ให้เข้ากันก่อนบรรจุลงในภาชนะเพาะเมล็ด เพาะกล้า

4. การผสมน้ำฉีดพ่น ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า (เชื้อสด) 1 กก. ต่อน้ำ 100 ลิตร โดยกวนล้างสปอร์ในน้ำ 20 ลิตรก่อน จากนั้นกรองเอาเฉพาะน้ำสปอร์เทลงถังฉีดพ่นและเติมน้ำจนเต็ม 100 ลิตร ใช้ฉีดพ่นในแปลงกล้าโคนต้นพืช และฉีดพ่นทางใบ

การผลิตขยายเชื้อราไตรโครเดอร์มาอย่างง่าย ดังนี้

1. หัวเชื้อราไตรโครเดอร์มา

2. หม้อหุงข้าวไฟฟ้า

3. ข้าวสารเจ้า 3 ส่วน

4. ยางรัด

5. น้ำสะอาด 2 ส่วน

6. เข็มหมุด

7. ถุงพลาสติกทนร้อน 8 x 12 นิ้ว

8. เครื่องชั่ง

วิธีการ

1. หุงข้าวด้วยหม้อหุงข้าวไฟฟ้า โดยใช้ข้าว 3 ส่วน ต่อน้ำ 2 ส่วน เมื่อหุงแล้วข้าวจะมีลักษณะแข็งเป็นแกน

2. ตักข้าวใส่ถุง ในขณะที่ยังร้อน ปริมาณ 250 กรัม พับปากถุงวางรอให้ข้าวเย็นลง

3. เทหัวเชื้อราไตรโครเดอร์มาใส่ถุงประมาณ 1-2 ช้อนชา (หัวเชื้อในข้าวฟ่าง)

4. รัดปากถุงให้แน่น โดยให้มีพื้นที่ในถุงมากที่สุดและคลุกเชื้อราไตรโครเดอร์มา ให้กระจายทั่วข้าว

5. ใช้เข็มหมุดเจาะรู ประมาณ 15-20 รู บริเวณใต้ยางรัดเพื่อให้อากาศเข้า

6. พักเชื้อไว้ 2-3 วัน ขย าเชื้อราให้กระจายตัวอีกครั้ง บ่มจนครบ 7 วัน เชื้อราจะมีสีขาวเต็มถุง จึงสามารถน าไปใช้ได้

วิธีใช้

ผสมปุ๋ยคอกปุ๋ยหมัก รองก้นหลุมเชื้อราไตรโครเดอร์มา 1 กก. ผสมราอ่อน 5 กก. และปุ๋ยหมักหรือ

ปุ๋ยคอก 40 กก. ใช้รองก้นหลุมปลูก 1 กามือ หรือหว่านรอบโคนต้น หากต้องการนาไปผสมกับวัสดุเพาะให้

ใช้เชื้อราไตรโครเดอร์มาที่ผสมแล้ว 1 ส่วน ผสมกับวัสดุเพาะ 4 ส่วน

ผสมน้ำฉีดพ่น

เชื้อราไตรโครเดอร์มา 1 กก. (4 ถุง) ต่อน้ำ 100 ลิตร กรองเฉพาะน้ำสปอร์ ในน้ำ 2-3 ลิตร แล้วจึงเติมน้ำที่เหลือจนครบ 100 ลิตร ผสมสารจับใบ พ่นใบตอนเย็นทุก 7 – 14 วัน

คลุกเมล็ดพันธุ์ก่อนปลูก

เชื้อราไตรโครเดอร์มา 1-2 ช้อนแกง/ เมล็ดพันธุ์ 1 กก. (ใส่ถุงหรือภาชนะ เติมน้ำเล็กน้อย หรือสารจับใบ) คลุกเคล้าให้เข้ากัน ผึ่งสักครู่ก่อนนาไปหว่าน ช่วยกระตุ้นให้ระบบรากแข็งแรง

ที่มา : กรมส่งเสริมการเกษตร