จุลินทรีย์มีบทบาทสำคัญในการเกษตร
โดยช่วยเพิ่มผลผลิต ปรับปรุงคุณภาพดิน และควบคุมศัตรูพืช โดยไม่ต้องพึ่งสารเคมีมากเกินไป
จุลินทรีย์มีบทบาทสำคัญในการเกษตร โดยช่วยเพิ่มผลผลิต ปรับปรุงคุณภาพดิน และควบคุมศัตรูพืช โดยไม่ต้องพึ่งสารเคมีมากเกินไป ต่อไปนี้คือรายชื่อจุลินทรีย์ที่ใช้ในการเกษตรบางส่วน:
1. จุลินทรีย์ที่ช่วยปรับปรุงดิน จุลินทรีย์กลุ่มตรึงไนโตรเจน
- ไรโซเบียม (Rhizobium): เป็นแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในปมรากของพืชตระกูลถั่ว ช่วยตรึงไนโตรเจนจากอากาศให้เป็นปุ๋ยไนโตรเจนที่พืชใช้ประโยชน์ได้ ช่วยตรึงไนโตรเจนในพืชตระกูลถั่ว จุลินทรีย์เหล่านี้สามารถเปลี่ยนไนโตรเจนในอากาศ ให้เป็นรูปแบบที่พืชสามารถนำไปใช้ได้
- อะโซโตแบคเตอร์ (Azotobacter): เป็นแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในดิน ช่วยตรึงไนโตรเจนจากอากาศและเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน ช่วยตรึงไนโตรเจนในดิน จุลินทรีย์เหล่านี้สามารถเปลี่ยนไนโตรเจนในอากาศ ให้เป็นรูปแบบที่พืชสามารถนำไปใช้ได้
- อะโซสไปริลลัม (Azospirillum): เป็นแบคทีเรียที่อาศัยอยู่บริเวณรากพืช ช่วยตรึงไนโตรเจนและส่งเสริมการเจริญเติบโตของราก ช่วยตรึงไนโตรเจนและผลิตฮอร์โมนพืช
2. จุลินทรีย์กลุ่มไมคอร์ไรซา
- ไมคอร์ไรซา (Mycorrhiza): ช่วยเพิ่มการดูดซึมสารอาหาร โดยเฉพาะฟอสฟอรัส เชื้อราเหล่านี้สร้างความสัมพันธ์แบบพึ่งพาอาศัยกับรากพืช ช่วยเพิ่มการดูดซึมธาตุอาหารและน้ำจากดิน
กลอมัส (Glomus spp.) : เป็นเชื้อราที่สร้างความสัมพันธ์แบบพึ่งพาอาศัยกับรากพืช ช่วยเพิ่มการดูดซึมธาตุอาหารและน้ำจากดิน
3. จุลินทรีย์ที่ช่วยควบคุมศัตรูพืช
- บาซิลลัส ทูริงเยนซิส (Bacillus thuringiensis): ใช้ควบคุมแมลงศัตรูพืช ใช้ควบคุมแมลงศัตรูพืช เช่น หนอนผีเสื้อ หนอนเจาะลำต้น ผลิตสารพิษที่ทำลายระบบทางเดินอาหารของแมลง
- บิวเวเรีย บาสเซียนา (Beauveria bassiana): เชื้อราที่ใช้ควบคุมแมลง
- เมตาไรเซียม แอนิโซเพลีย (Metarhizium anisopliae): เชื้อราที่ใช้ควบคุมแมลง
- ไตรโคเดอร์มา (Trichoderma): เป็นเชื้อราที่ช่วยควบคุมโรคพืชที่เกิดจากเชื้อราอื่นๆ เช่น โรครากเน่า โคนเน่า ช่วยควบคุมโรคพืชที่เกิดจากเชื้อรา
4. จุลินทรีย์ที่ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์
- แบคทีเรียย่อยสลายเซลลูโลส (Cellulolytic bacteria): ช่วยย่อยสลายเซลลูโลสในดิน
- แอคติโนมัยซีท (Actinomycetes): ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ที่ซับซ้อน
- ไซยาโนแบคทีเรีย (Cyanobacteria): ช่วยตรึงไนโตรเจนและผลิตสารอินทรีย์
5. จุลินทรีย์กลุ่มละลายฟอสเฟต
บาซิลลัส เมกาเทอเรียม (Bacillus megaterium):
เป็นแบคทีเรียที่ช่วยละลายฟอสเฟตที่ถูกตรึงอยู่ในดิน ทำให้พืชสามารถดูดซึมไปใช้ประโยชน์ได้ ช่วยละลายฟอสเฟตในดิน ทำให้พืชสามารถดูดซึมฟอสฟอรัสได้ดีขึ้น ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ในดิน
เพนิซิเลียม (Penicillium spp.) : เป็นเชื้อราที่ช่วยละลายฟอสเฟตและเพิ่มความพร้อมใช้ของฟอสฟอรัสในดิน
6. จุลินทรีย์ที่ผลิตฮอร์โมนพืช
- ไซโตไคนิน (Cytokinin): ผลิตโดยแบคทีเรียบางชนิด ช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของพืช
- ออกซิน (Auxin): ผลิตโดยแบคทีเรียเช่น อะโซสไปริลลัม ช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของราก
7. จุลินทรีย์ที่ช่วยเพิ่มความต้านทานโรค
- บาซิลลัส ซับทิลิส (Bacillus subtilis): ช่วยเพิ่มความต้านทานโรคและส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช ใช้ควบคุมโรคพืชที่เกิดจากเชื้อราและแบคทีเรีย เช่น โรคโคนเน่า โรคเหี่ยว ช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชและเพิ่มผลผลิต
- สูโดโมนาส ฟลูออเรสเซนส์ (Pseudomonas fluorescens): ช่วยควบคุมโรคพืชและส่งเสริมการเจริญเติบโต
8. จุลินทรีย์ที่ใช้ในการหมักปุ๋ย
- แลคโตบาซิลลัส (Lactobacillus): ใช้ในการหมักปุ๋ยชีวภาพ
- ยีสต์ (Yeast): ใช้ในการหมักปุ๋ยและสารเร่งการย่อยสลาย
9. จุลินทรีย์กลุ่มย่อยสลายสารอินทรีย์
- บาซิลลัส ไลเคนิฟอร์มิส (Bacillus licheniformis) ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์และเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน ผลิตเอนไซม์ที่ช่วยควบคุมเชื้อโรคพืช เป็นกลุ่มแบคทีเรียที่ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ในดิน เช่น เศษซากพืช ซากสัตว์ ทำให้เกิดการหมุนเวียนของธาตุอาหาร
- บาซิลลัส เซเรอุส (Bacillus cereus) ช่วยควบคุมโรคพืชและส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช ผลิตสารปฏิชีวนะที่ยับยั้งเชื้อโรคพืช
- จุลินทรีย์อีเอ็ม (Effective Microorganisms): เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์หลายชนิด เช่น แบคทีเรียกรดแลคติก ยีสต์ และแบคทีเรียสังเคราะห์แสง ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ ปรับปรุงคุณภาพดิน และส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช
- จุลินทรีย์สังเคราะห์แสง (Photosynthetic Bacteria): เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่สามารถสังเคราะห์แสงได้ ช่วยปรับปรุงคุณภาพน้ำและดิน เพิ่มปริมาณออกซิเจนในดิน และตรึงไนโตรเจน
การใช้จุลินทรีย์เหล่านี้ช่วยลดการใช้สารเคมี ลดต้นทุน และเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรอย่างยั่งยืน
PGS นครศรีธรรมราช
ศูนย์เรียนรู้ เครือข่ายเกษตรอินทรีย์ PGS นครศรีธรรมราช ขับเคลื่อนโดย สมาคมอาหารธรรมชาติยั่งยืน นครศรีธรรมราช
ที่อยู่ : ตำบลควนกลาง อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช
โทร : 0816577283
