น้ำหมักไนโตรเจนสูงจากถั่วเหลือง
ถั่วเหลืองมีโปรตีนสูงผ่านกระบวนการหมักจะปลดปล่อยไนโตรเจนออกมา
สูตรน้ำหมักไนโตรเจนสูงจากถั่วเหลืองเป็นวิธีที่ดีในการทำปุ๋ยอินทรีย์ใช้เอง ซึ่งถั่วเหลืองมีโปรตีนสูงและเมื่อผ่านกระบวนการหมักจะปลดปล่อยไนโตรเจนออกมาในรูปที่พืชสามารถนำไปใช้ได้ง่ายครับ
สูตรน้ำหมักไนโตรเจนสูงจากถั่วเหลือง:
ส่วนผสม:
- ถั่วเหลือง: 1 กิโลกรัม (สามารถใช้กากถั่วเหลืองที่เหลือจากการทำน้ำเต้าหู้ได้)
- กากน้ำตาล: 500 กรัม (หรือน้ำตาลทรายแดง 200 กรัม) - เป็นแหล่งคาร์บอนให้จุลินทรีย์
- น้ำสะอาด: 5 ลิตร
- หัวเชื้อจุลินทรีย์หน่อกล้วย: 100 มิลลิลิตร (ช่วยเร่งกระบวนการหมัก)
วิธีทำ:
1. เตรียมวัตถุดิบ: นำถั่วเหลืองมาต้มให้สุกนิ่ม (ถ้าใช้กากถั่วเหลืองไม่ต้องต้ม) ทิ้งไว้ให้เย็น
2. ผสมส่วนผสม: นำถั่วเหลืองที่ต้มสุก (หรือกากถั่วเหลือง) ใส่ในถังหมักที่มีฝาปิด
3. เติมกากน้ำตาล: เติมกากน้ำตาลลงในถัง
4. เติมน้ำ: เติมน้ำสะอาดลงไปให้ท่วมส่วนผสม คนให้เข้ากัน
5. เติมหัวเชื้อจุลินทรีย์หน่อกล้วย (ถ้ามี): เติมหัวเชื้อจุลินทรีย์หน่อกล้วยลงไป คนให้เข้ากัน
6. ปิดฝา: ปิดฝาถังหมักให้สนิท แต่ไม่ต้องแน่นจนเกินไป เพื่อให้ก๊าซที่เกิดจากการหมักสามารถระบายออกได้
7. หมัก: นำถังหมักไปวางไว้ในที่ร่ม อากาศถ่ายเทสะดวก หมักทิ้งไว้ประมาณ 2-4 สัปดาห์ สังเกตว่าจะมีฟองแก๊สเกิดขึ้นในช่วงแรกของการหมัก และกลิ่นจะเปลี่ยนไปจากเดิม
8. สังเกต: ในช่วงแรกของการหมัก ควรเปิดฝาคนทุกๆ 2-3 วัน เพื่อระบายแก๊สและป้องกันแรงดันภายในถัง
9. เมื่อหมักได้ที่: น้ำหมักจะมีสีน้ำตาลเข้ม กลิ่นจะเปลี่ยนเป็นกลิ่นหมักคล้ายซีอิ๊ว ไม่มีกลิ่นเหม็นเน่า แสดงว่ากระบวนการหมักเสร็จสมบูรณ์ สามารถนำไปใช้งานได้
การนำไปใช้:
- เจือจาง: นำน้ำหมักที่ได้มาเจือจางกับน้ำสะอาดในอัตราส่วน 1:10 ถึง 1:20 (น้ำหมัก 1 ส่วน ต่อน้ำ 10-20 ส่วน) ขึ้นอยู่กับชนิดของพืชและขนาด
- รดลงดิน: นำน้ำหมักที่เจือจางแล้วรดลงบริเวณรอบโคนต้น หลีกเลี่ยงการรดโดนใบโดยตรง
- ความถี่: สามารถให้ได้ทุกๆ 1-2 สัปดาห์
ปริมาณธาตุอาหารพืชในน้ำหมักถั่วเหลือง:
การวิเคราะห์ปริมาณธาตุอาหารที่แน่นอนในน้ำหมักจากถั่วเหลืองทำได้ยาก เนื่องจากปัจจัยต่างๆ มีผลต่อปริมาณธาตุอาหาร เช่น:
- คุณภาพและชนิดของถั่วเหลือง: ปริมาณโปรตีนในถั่วเหลืองแต่ละชนิดอาจแตกต่างกัน
- ระยะเวลาและกระบวนการหมัก: ระยะเวลาและประสิทธิภาพของจุลินทรีย์ในการย่อยสลายโปรตีนจะมีผลต่อปริมาณไนโตรเจนที่ถูกปลดปล่อยออกมา
- อัตราส่วนของส่วนผสมอื่นๆ: ปริมาณกากน้ำตาลและหัวเชื้อ EM อาจมีผลทางอ้อมต่อกระบวนการหมัก
อย่างไรก็ตาม โดยประมาณแล้ว น้ำหมักจากถั่วเหลืองจะมีธาตุอาหารหลักที่สำคัญคือ:
+ ไนโตรเจน (N) สูง: เนื่องจากถั่วเหลืองมีโปรตีนสูง ซึ่งเป็นแหล่งของไนโตรเจน เมื่อโปรตีนถูกย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ จะปลดปล่อยไนโตรเจนในรูปที่พืชนำไปใช้ได้ เช่น แอมโมเนียม (NH₄⁺) และไนเตรต (NO₃⁻)
+ ฟอสฟอรัส (P) และ โพแทสเซียม (K) ในปริมาณปานกลาง: ถั่วเหลืองยังมีธาตุฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมอยู่บ้าง แต่ปริมาณจะไม่สูงเท่าไนโตรเจน
+ ธาตุอาหารรองและจุลธาตุ: ในน้ำหมักยังมีธาตุอาหารรอง เช่น แคลเซียม (Ca), แมกนีเซียม (Mg), กำมะถัน (S) และจุลธาตุต่างๆ ในปริมาณเล็กน้อย
+ ฮอร์โมนพืชและสารอินทรีย์อื่นๆ: กระบวนการหมักยังสร้างฮอร์โมนพืช เช่น ออกซิน (Auxin) และจิบเบอเรลลิน (Gibberellin) รวมถึงสารอินทรีย์อื่นๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการเจริญเติบโตของพืชและปรับปรุงดิน
ข้อดีของน้ำหมักถั่วเหลือง:
- เป็นแหล่งไนโตรเจนอินทรีย์: ปลดปล่อยธาตุอาหารอย่างช้าๆ และต่อเนื่อง
- ช่วยปรับปรุงดิน: เพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินและส่งเสริมการทำงานของจุลินทรีย์ในดิน
- เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม: เป็นปุ๋ยอินทรีย์ที่ทำจากวัสดุธรรมชาติ
- ประหยัดค่าใช้จ่าย: สามารถทำเองได้จากวัสดุเหลือใช้
ข้อควรระวัง:
กลิ่น: ในระหว่างกระบวนการหมักอาจมีกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ ควรหมักในที่ที่มีอากาศถ่ายเทสะดวก
ความเข้มข้น: ควรเจือจางก่อนนำไปใช้ เพื่อป้องกันไม่ให้พืชได้รับธาตุอาหารมากเกินไปจนเกิดความเสียหาย
น้ำหมักถั่วเหลืองเป็นปุ๋ยอินทรีย์ที่มีประโยชน์ต่อพืช โดยเฉพาะในช่วงที่ต้องการไนโตรเจนสูงสำหรับการเจริญเติบโตทางลำต้นและใบ การทำและใช้อย่างถูกวิธีจะช่วยให้พืชแข็งแรงและให้ผลผลิตที่ดีค
น้ำหมักถั่วเหลือง
PGS นครศรีธรรมราช
ศูนย์เรียนรู้ เครือข่ายเกษตรอินทรีย์ PGS นครศรีธรรมราช ขับเคลื่อนโดย สมาคมอาหารธรรมชาติยั่งยืน นครศรีธรรมราช
ที่อยู่ : ตำบลควนกลาง อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช
โทร : 0816577283
