ตลาดชุมชน - สินค้าชุมชน : น้ำหมักพืช(สด)

น้ำหมักพืช(สด)

ใบและยอดอ่อนของพืชมาเป็นวัตถุดิบหลักในการหมัก

น้ำหมักใบ ยอด พืชสด เป็นน้ำหมักชีวภาพอีกชนิดหนึ่งที่เน้นใช้วัสดุจากส่วนที่เป็นใบและยอดอ่อนของพืชมาเป็นวัตถุดิบหลักในการหมักร่วมกับกากน้ำตาลหรือน้ำตาลทรายแดง น้ำหมักชนิดนี้มีคุณสมบัติและประโยชน์ที่น่าสนใจแตกต่างจากน้ำหมักผลไม้หรือส่วนอื่นๆ ของพืช

วัสดุที่นิยมนำมาทำน้ำหมักใบ ยอด พืช:

ใบพืชสด: เช่น ใบก้ามปู ใบสะเดา ใบไผ่ ใบผักตบชวา ใบกระถิน (ควรเลือกใบที่ไม่แก่หรืออ่อนจนเกินไป และไม่มีโรคแมลงรบกวน)

ยอดอ่อนของพืช: เช่น ยอดตำลึง ยอดผักบุ้ง ยอดกระถิน

เศษใบไม้ใบหญ้า: ที่สดและสะอาด

วัสดุและอุปกรณ์:

-ใบและยอดพืช: 3 กิโลกรัม (ชนิดเดียวหรือหลายชนิดผสมกัน)

- กากน้ำตาล หรือ น้ำตาลทรายแดง: 1 กิโลกรัม

- น้ำสะอาด: เล็กน้อย (สำหรับล้างวัสดุ)

- มีด เขียง หรือกรรไกร: สำหรับหั่นหรือฉีกวัสดุ

- ถังหมัก: ขนาด 10-20 ลิตร มีฝาปิดสนิท

- ผ้าขาวบาง หรือกระดาษทิชชู: สำหรับปิดปากถังในช่วงแรก (ถ้าใช้ฝาปิดสนิท)

- เชือก หรือยางรัด: สำหรับรัดผ้าขาวบาง

วิธีการทำ:

1. เตรียมวัสดุ: ล้างใบและยอดพืชให้สะอาด ตัดหรือฉีกให้มีขนาดเล็กลง ในถังหมัก 1/2 ของถัง

2. ผสมส่วนผสม: นำวัสดุใส่ลงในถังหมัก เติมกากน้ำตาลหรือน้ำตาลทรายแดง และจุลินทรีย์หน่อกล้วยลงไป

3. คลุกเคล้า: คลุกเคล้าให้เข้ากันจนน้ำตาลละลายและเคลือบวัสดุ

4. เติมน้ำ (ถ้าจำเป็น): เติมน้ำสะอาดเล็กน้อยหากส่วนผสมแห้งเกินไป

5. ปิดฝา: ปิดฝาให้สนิทในช่วงแรก (7 วัน) แล้วคลายออก เติมน้ำ ในถังหมักเกือบเต็มถัง

6. หมัก: วางในที่ร่ม อากาศถ่ายเท

7. คน (ถ้ามีเวลา): คนทุกวันในช่วงแรก

8. ระยะเวลาหมัก: 60-90 วัน สังเกตสี กลิ่น และการย่อยสลาย

9. กรอง: กรองเอากากออก

การเปลี่ยนแปลงปริมาณธาตุอาหารในน้ำหมักจากใบ/ยอดพืช

ระยะเวลาหมัก ธาตุหลัก (N-P-K) ธาตุรอง (Ca, Mg, S) ธาตุเสริม (Fe, Mn, Zn, B, Cu ฯลฯ)

1 เดือน N สูงมาก, P & K ยังน้อย Ca, Mg เริ่มละลายออกมา เริ่มพบเล็กน้อยจากเนื้อเยื่อพืช กระบวนการหมักเพิ่งเริ่ม การย่อยสลายโปรตีนเร็ว

3 เดือน N เสถียร, P & K เพิ่มขึ้น Ca, Mg, S เพิ่มขึ้นชัดเจน ธาตุเสริมเพิ่มขึ้นจากเซลล์พืชแตกตัว ช่วงที่ธาตุเริ่มสมดุล เหมาะสำหรับใช้งาน

6 เดือน N คงที่, P & K สูงขึ้นอีก ธาตุรองถึงจุดสูงสุดหรือใกล้สูงสุด ธาตุเสริมยังคงสูง ช่วงดีที่สุดสำหรับใช้ในพืชผัก

9 เดือน N เริ่มลดลง, P & K คงที่ Ca บางส่วนเริ่มตกตะกอน บางธาตุเสริมเริ่มตกตะกอนหรือแยกชั้น ควรกรองก่อนใช้งานเพื่อหลีกเลี่ยงตะกอน

12 เดือน N ลดลงชัดเจน, K ยังสูง Mg ลดลงเล็กน้อย, Ca ตกตะกอน Fe, Mn อาจลดเพราะการตกตะกอน น้ำหมักเก่า คุณภาพเริ่มเสื่อม ควรใช้ภายใน 9 เดือน

ปริมาณเฉลี่ยจากการศึกษาจริง (โดยประมาณ)

หมายเหตุ: หน่วยเป็น มก./ลิตร (mg/L) หรือ ppm โดยเป็นค่ากลางจากงานวิจัยหลายชิ้น

| N | 800 | 1200 | 1300 | 1000 | 700 |

| P | 100 | 250 | 300 | 300 | 250 |

| K | 300 | 700 | 900 | 900 | 850 |

| Ca | 200 | 400 | 500 | 450 | 350 |

| Mg | 100 | 200 | 250 | 230 | 200 |

| S | 80 | 150 | 200 | 180 | 160 |

| Fe | 15 | 30 | 40 | 35 | 25 |

| Mn | 5 | 15 | 25 | 20 | 15 |

| Zn | 2 | 8 | 12 | 10 | 8 |

| B | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 |

ประโยชน์ของน้ำหมักใบ ยอด พืช:

- มีธาตุอาหารไนโตรเจนสูง: ใบและยอดอ่อนของพืชมักมีปริมาณไนโตรเจน (N) สูง ซึ่งเป็นธาตุอาหารหลักที่สำคัญต่อการเจริญเติบโตของลำต้น ใบ และการแตกกิ่งก้าน

- มีฮอร์โมนที่ช่วยการเจริญเติบโตของส่วนเหนือดิน: อาจมีฮอร์โมนออกซิน (Auxin) และไซโตไคนิน (Cytokinin) ในปริมาณที่เหมาะสม ซึ่งส่งเสริมการแตกใบใหม่ การเจริญเติบโตของยอด และการเพิ่มพื้นที่ใบ

- มีคลอโรฟิลล์และสารอาหารอื่นๆ: ใบพืชมีคลอโรฟิลล์และสารอาหารอื่นๆ ที่อาจเป็นประโยชน์ต่อการสังเคราะห์แสงและกระบวนการเมตาบอลิซึมของพืช

- ช่วยบำรุงต้นและใบ: เหมาะสำหรับพืชที่ต้องการการเจริญเติบโตทางด้านลำต้นและใบเป็นหลัก เช่น พืชผัก ไม้ประดับที่เน้นใบ

ปรับปรุงดิน: เช่นเดียวกับน้ำหมักอื่นๆ ช่วยเพิ่มจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ในดิน

อัตราส่วนการนำไปใช้ (โดยประมาณ):

บำรุงต้น ใบ: น้ำหมัก 1 ส่วน ผสมน้ำ 10-20 ส่วน ฉีดพ่นทางใบ หรือรดโคน

เร่งการแตกใบ แตกยอด: น้ำหมัก 1 ส่วน ผสมน้ำ 20-30 ส่วน ฉีดพ่นทางใบ

บำรุงดิน: น้ำหมัก 1 ส่วน ผสมน้ำ 20-30 ส่วน ราดลงดิน

ข้อควรระวัง:

! เลือกใบและยอดที่สด สะอาด ไม่มีโรคแมลง

! เจือจางก่อนใช้เสมอ

! สังเกตการตอบสนองของพืช

! เก็บในที่ร่มและเย็น

น้ำหมักใบ ยอด พืช เป็นทางเลือกที่ดีในการบำรุงพืชในระยะการเจริญเติบโตทางด้านลำต้นและใบ และเป็นแหล่งไนโตรเจนจากธรรมชาติที่สามารถทำได้ง่ายด้วยวัสดุรอบตัว