ตลาดชุมชน - สินค้าชุมชน : บาซิลลัส เมกาเทอเรียม

บาซิลลัส เมกาเทอเรียม

แบคทีเรียที่มีประโยชน์อย่างมากในการเกษตร

บาซิลลัส เมกาเทอเรียม (Bacillus megaterium) เป็นแบคทีเรียแกรมบวกรูปแท่งขนาดใหญ่ สร้างสปอร์ได้ และใช้ออกซิเจนในการดำรงชีวิตเป็นหลัก พบได้ทั่วไปในดินและแหล่งน้ำ

ลักษณะสำคัญ:

- เป็นแบคทีเรียแกรมบวก

- มีขนาดค่อนข้างใหญ่ (ยาว 2-5 ไมโครเมตร กว้าง 1.2-1.5 ไมโครเมตร)

- มีรูปร่างเป็นแท่ง

- สามารถสร้างสปอร์ที่ทนทานต่อสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม

- ส่วนใหญ่ใช้ออกซิเจนในการหายใจ (aerobic) แต่สามารถเติบโตได้ภายใต้สภาวะที่ไม่มีออกซิเจน (anaerobic)

- เคลื่อนที่ได้โดยใช้แฟลกเจลลาแบบ peritrichous (มีแฟลกเจลลาอยู่รอบเซลล์)

- ผนังเซลล์มีชั้น peptidoglycan หนา

- สามารถสร้างแคปซูลที่เป็นพอลิแซ็กคาไรด์และพอลิเปปไทด์

- เจริญได้ดีในช่วงอุณหภูมิ 3-45 องศาเซลเซียส โดยมีอุณหภูมิที่เหมาะสมคือ 30 องศาเซลเซียส

- สร้างโคโลนีบนอาหารเลี้ยงเชื้อที่มีลักษณะกลมถึงไม่แน่นอน ขอบเรียบถึงหยัก อาจมีสีเหลืองและเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหรือดำเมื่อบ่มนานขึ้น

Bacillus megaterium มีประโยชน์และการประยุกต์ใช้ที่หลากหลายในการเกษตร ดังนี้:

1. ส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช

+ การละลายฟอสเฟต: B. megaterium มีความสามารถในการละลายสารประกอบฟอสเฟตที่ไม่ละลายในดิน ให้อยู่ในรูปที่พืชสามารถดูดซึมไปใช้ได้ง่ายขึ้น ฟอสฟอรัสเป็นธาตุอาหารที่สำคัญต่อการเจริญเติบโตของราก การออกดอก และการสร้างเมล็ด

+ การผลิตฮอร์โมนพืช: สามารถผลิตฮอร์โมนพืช เช่น ออกซิน (auxin) และจิบเบอเรลลิน (gibberellin) ซึ่งช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของราก ลำต้น และใบ

+ การเพิ่มความสามารถในการดูดซึมธาตุอาหารอื่นๆ: ช่วยให้พืชสามารถดูดซึมธาตุอาหารอื่นๆ ในดินได้ดีขึ้น

+ การเพิ่มความทนทานต่อสภาวะเครียด: บางสายพันธุ์สามารถช่วยให้พืชทนทานต่อสภาวะเครียดต่างๆ เช่น ความแห้งแล้ง และความเค็มได้ดีขึ้น

2. การควบคุมทางชีวภาพ

+ การยับยั้งเชื้อโรคในดิน: สามารถผลิตสารปฏิชีวนะ เอนไซม์ หรือสารอื่นๆ ที่สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อโรคพืชในดิน เช่น เชื้อรา Fusarium oxysporum ที่ก่อให้เกิดโรคเหี่ยว

+ การควบคุมไส้เดือนฝอย: บางสายพันธุ์สามารถลดการเข้าทำลายของไส้เดือนฝอยในรากพืชได้ โดยอาจสร้างเอนไซม์ที่ทำลายเปลือกของไส้เดือนฝอย หรือรบกวนการเคลื่อนที่ของไส้เดือนฝอย

3. การปรับปรุงดิน:

+ การเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน: ช่วยในการย่อยสลายสารอินทรีย์ในดิน ทำให้ธาตุอาหารต่างๆ เป็นประโยชน์ต่อพืชมากขึ้น

+ การปรับปรุงโครงสร้างดิน: การเจริญเติบโตของแบคทีเรียและสารที่สร้างขึ้นสามารถช่วยปรับปรุงโครงสร้างของดิน ทำให้ดินร่วนซุย ระบายน้ำและอากาศได้ดีขึ้น

การประยุกต์ใช้ในทางการเกษตร:

- การผลิตปุ๋ยชีวภาพ: B. megaterium เป็นส่วนประกอบสำคัญในปุ๋ยชีวภาพหลายชนิด เพื่อเพิ่มความสามารถในการละลายฟอสเฟตและส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช

- การใช้เป็นสารปรับปรุงดิน: สามารถนำไปใช้เพื่อปรับปรุงคุณภาพดิน เพิ่มความอุดมสมบูรณ์ และควบคุมเชื้อโรคในดิน

- การใช้ในการบำบัดเมล็ด: การคลุกเมล็ดด้วย B. megaterium สามารถช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้ดีในระยะเริ่มต้น และเพิ่มความต้านทานต่อโรคและแมลง

จุลินทรีย์เจ้าเจ๋ง คือ Bacillus megaterium ซึ่งเป็นแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่ถูกนำมาใช้ในการทำเกษตรอินทรีย์ โดยเฉพาะในแนวทางของ เศรษฐกิจพอเพียง และ เกษตรธรรมชาติ ตามหลักของชุมชนสันติอโศก

จุลินทรีย์เจ้าเจ๋ง คือการรวมตัวของจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ต่อดิน พืช และสิ่งแวดล้อม โดยมี Bacillus megaterium เป็นจุลินทรีย์หลัก ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่มีประโยชน์มากในทางการเกษตร