ถั่วมะแฮะ
พืชปุ๋ยสดที่มีคุณค่าสูง ช่วยปรับปรุงดิน
ถั่วมะแฮะ เป็นพืชตระกูลถั่วอีกชนิดหนึ่งที่มีศักยภาพในการนำมาใช้เป็นปุ๋ยพืชสดได้อย่างดีเยี่ยม มีลักษณะและคุณสมบัติที่น่าสนใจดังนี้:
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของถั่วมะแฮะ:
- ลำต้น: เป็นไม้พุ่มขนาดกลาง แตกกิ่งก้านมาก สูงประมาณ 1.5 - 3 เมตร
- ใบ: เป็นใบประกอบแบบมีใบย่อย 3 ใบ ใบย่อยมีรูปร่างคล้ายใบหอก มีขนปกคลุม
- ดอก: ออกดอกเป็นช่อบริเวณซอกใบหรือปลายกิ่ง ดอกมีสีเหลือง หรือม่วงแกมแดง คล้ายดอกถั่วทั่วไป
- ฝัก: เป็นฝักแบน มีขน เมื่อแก่จะแห้งและแตกออก ภายในมีเมล็ดกลมหรือรูปไข่คล้ายไต มีหลายสีขึ้นอยู่กับสายพันธุ์
- ราก: มีระบบรากแก้วที่แข็งแรงและมีปมรากที่สามารถตรึงไนโตรเจนจากอากาศได้
ถั่วมะแฮะมีคุณสมบัติที่เหมาะสมสำหรับการใช้เป็นปุ๋ยพืชสดหลายประการ:
+ ตรึงไนโตรเจนสูง: เช่นเดียวกับพืชตระกูลถั่วอื่นๆ ถั่วมะแฮะมีแบคทีเรียไรโซเบียมที่ปมราก ซึ่งช่วยตรึงไนโตรเจนจากอากาศและเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้กับดิน มีรายงานว่าถั่วมะแฮะมีปริมาณไนโตรเจนประมาณ 2.34% (ในน้ำหนักแห้ง)
+ ให้มวลชีวภาพสูง: ถั่วมะแฮะสามารถให้ปริมาณน้ำหนักสดต่อไร่ค่อนข้างมาก ซึ่งหมายถึงปริมาณอินทรียวัตถุที่จะเพิ่มลงในดินเมื่อไถกลบ
+ เจริญเติบโตเร็ว: ถั่วมะแฮะเป็นพืชที่เจริญเติบโตค่อนข้างเร็ว ทำให้สามารถปลูกและไถกลบเพื่อบำรุงดินได้ภายในระยะเวลาไม่นาน
+ ระบบรากแข็งแรง: ระบบรากที่แข็งแรงของถั่วมะแฮะช่วยในการปรับปรุงโครงสร้างดิน ทำให้ดินร่วนซุยและระบายน้ำได้ดีขึ้น
+ ทนแล้งได้ดี: ถั่วมะแฮะมีความสามารถในการทนต่อสภาพแห้งแล้งได้ดีกว่าพืชปุ๋ยสดบางชนิด ทำให้สามารถปลูกได้ในพื้นที่ที่มีน้ำจำกัด
+ ปลูกง่าย: ถั่วมะแฮะเป็นพืชที่ปลูกและดูแลรักษาง่าย
วิธีการใช้ถั่วมะแฮะเป็นปุ๋ยพืชสด:
- เตรียมดิน: ไถพรวนดินให้ละเอียด
- หว่านเมล็ด: หว่านเมล็ดถั่วมะแฮะในอัตราที่เหมาะสม (ประมาณ 5-10 กิโลกรัมต่อไร่ ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และวัตถุประสงค์) ควรปลูกก่อนเดือนกรกฎาคมเนื่องจากเป็นพืชไวแสงและระยะเวลาปลูกมีผลต่อมวลชีวภาพ
- ดูแลรักษา: รดน้ำในช่วงแรกของการเจริญเติบโต และกำจัดวัชพืชตามความจำเป็น
- ไถกลบ: ไถกลบถั่วมะแฮะเมื่ออายุประมาณ 60-90 วัน หรือเมื่อเริ่มออกดอก ซึ่งเป็นช่วงที่พืชมีปริมาณธาตุอาหารสูงสุด
- ทิ้งไว้ให้ย่อยสลาย: หลังจากไถกลบแล้ว ทิ้งไว้ประมาณ 2-3 สัปดาห์เพื่อให้ซากพืชย่อยสลายก่อนปลูกพืชหลัก
ข้อควรพิจารณา:
- ความไวต่อแสง: ถั่วมะแฮะเป็นพืชไวต่อช่วงแสง การปลูกในช่วงเวลาที่เหมาะสมจึงสำคัญต่อการได้มวลชีวภาพสูงสุด
- สภาพดิน: ถั่วมะแฮะไม่เหมาะกับพื้นที่น้ำท่วมขังหรือดินเหนียวที่มีการระบายน้ำไม่ดี
ถั่วมะแฮะเป็นพืชปุ๋ยสดที่มีคุณค่าสูง สามารถช่วยปรับปรุงดิน เพิ่มธาตุไนโตรเจน และอินทรียวัตถุได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังมีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยบางประการ ทำให้เป็นทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับเกษตรกร
ถั่วมะแฮะ
แปลงถั่วมะแฮะ
เมล็ดถั่วมะแฮะ
PGS นครศรีธรรมราช
เครือข่ายเกษตรอินทรีย์ PGS นครศรีธรรมราช ขับเคลื่อนโดย สมาคมอาหารธรรมชาติยั่งยืน นครศรีธรรมราช
ที่อยู่ : ตำบลควนกลาง อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช
โทร : 0816577283
