ตลาดชุมชน - สินค้าชุมชน : ยีสต์ จุลินทรีย์ดี

ยีสต์ จุลินทรีย์ดี

จุลินทรีย์ดำรงชีวิตแบบเป็นเซลล์เดี่ยว

ยีสต์เป็นจุลินทรีย์ยูแคริโอต (eucaryote) ที่อยู่ใน Kingdom Fungi เหมือนราเส้นใยและเห็ด ต่างกันที่ยีสต์ดำรงชีวิตแบบเป็นเซลล์เดี่ยว (unicellular form)

ยีสต์มีรูปร่างหลายแบบ

- รูปร่างที่พบบ่อย คือ กลม (round, spheroidal, spherical),รี (ellipsoidal) หรือ รูปไข่ (oval, ovoidal)

- บางชนิดมีการสร้างเส้นใยเทียม (pseudohypha) และ/หรือเส้นใยแท้ (true hypha)

การเพิ่มจำนวนแบบไม่อาศัยเพศของยีสต์

- การแตกหน่อ (budding) พบในยีสต์ส่วนใหญ่

- การแบ่งแยกตัว (fission)

- การสร้างสปอร์ และวิธีอื่น

การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศของยีสต์ โดยการสร้างสปอร์แบบอาศัยเพศชนิด โดยไม่อยู่ในสปอร์โรคาร์ป (sporocarp)

แอสโคสปอร์ (ascospores) หรือ แบซิดิโอสปอร์ (basidiospores)

ยีสต์ส่วนใหญ่มีโคโลนีสีขาว และครีม มีเบซิดิโอมัยซีตัสยีสต์บางชนิดสีโครโลนีมีสีส้ม ชมพู หรือแดง เนื่องจากสามารถสังเคราะห์สารสี แคโรทีนอยด์

ชนิดของยีสต์ที่ใช้ในการเกษตร

โดยทั่วไปแล้ว ยีสต์ที่นำมาใช้ในการเกษตรสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มหลักๆ คือ

1. ยีสต์ที่ใช้ในการผลิตปุ๋ยและปรับปรุงดิน: ยีสต์ในกลุ่มนี้มีคุณสมบัติในการย่อยสลายอินทรียวัตถุต่างๆ เช่น เศษพืช ซากสัตว์ และวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ให้กลายเป็นธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อพืช นอกจากนี้ ยังช่วยเพิ่มจำนวนจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ในดิน ทำให้ดินมีโครงสร้างที่ดีขึ้นและอุดมสมบูรณ์ขึ้น ตัวอย่างยีสต์ในกลุ่มนี้ ได้แก่

- Saccharomyces cerevisiae: เป็นยีสต์ที่นิยมใช้ในการทำปุ๋ยหมักและปุ๋ยชีวภาพ เนื่องจากมีประสิทธิภาพในการย่อยสลายคาร์โบไฮเดรตและโปรตีนได้ดี

- ยีสต์อื่นๆ ในสกุล Candida, Pichia, และ Kluyveromyces ก็มีการนำมาใช้ในการผลิตปุ๋ยชีวภาพเช่นกัน

2. ยีสต์ที่ใช้ในการควบคุมโรคพืช: ยีสต์บางชนิดมีคุณสมบัติในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราและแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของโรคพืช โดยอาจกลไกการทำงาน เช่น การแข่งขันกับเชื้อก่อโรค การผลิตสารปฏิชีวนะ หรือการกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของพืช ตัวอย่างยีสต์ในกลุ่มนี้ ได้แก่

- Metschnikowia fructicola: มีประสิทธิภาพในการควบคุมโรคหลังการเก็บเกี่ยวในผลไม้หลายชนิด

- Cryptococcus albidus: สามารถควบคุมเชื้อราที่เป็นสาเหตุของโรคราน้ำค้างในพืชบางชนิด

- ยีสต์อื่นๆ ในสกุล Aureobasidium, Pseudozyma, และ Pichia ก็มีการศึกษาและนำมาใช้ในการควบคุมโรคพืชเช่นกัน

ลักษณะและการใช้งานยีสต์สำหรับการเกษตร

ลักษณะ: ยีสต์เป็นจุลินทรีย์เซลล์เดียว มีขนาดเล็กมากจนไม่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า มีรูปร่างกลม รี หรือยาวรี ขยายพันธุ์โดยการแตกหน่อ

การใช้งาน: การนำยีสต์มาใช้ในการเกษตรสามารถทำได้หลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์และชนิดของยีสต์ เช่น

- การผลิตปุ๋ยหมัก/ปุ๋ยชีวภาพ: นำยีสต์มาผสมกับวัสดุอินทรีย์ต่างๆ และปล่อยให้ยีสต์ทำการย่อยสลาย ยีสต์ช่วยในการย่อยสลายอินทรียวัตถุ ทำให้เกิดธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อพืช และยังช่วยเพิ่มปริมาณจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ในดิน

- การใช้ยีสต์ในการเกษตรสามารถช่วยให้พืชออกดอกและติดผลดกมากขึ้น รวมถึงช่วยให้ผลผลิตมีคุณภาพดีขึ้น เช่น มีขนาดใหญ่ขึ้นและมีรสชาติดีขึ้น

- ยีสต์สามารถผลิตฮอร์โมนและวิตามินบางชนิดที่เป็นประโยชน์ต่อการเจริญเติบโตของราก ลำต้น และใบของพืช ทำให้พืชแข็งแรงและเติบโตได้ดีขึ้น

- ยีสต์บางชนิดมีคุณสมบัติในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราและแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของโรคพืช ทำให้สามารถนำมาใช้เป็นชีวภัณฑ์ในการป้องกันและกำจัดโรคพืชได้

- การใช้เป็นหัวเชื้อ: เพาะเลี้ยงยีสต์ในปริมาณมากแล้วนำไปใช้คลุกเมล็ด แช่ท่อนพันธุ์ หรือฉีดพ่นทางใบและทางดิน

- การผสมในอาหารสัตว์: ยีสต์บางชนิดสามารถใช้เป็นอาหารเสริมสำหรับสัตว์ เพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการและส่งเสริมสุขภาพ ยีสต์เป็นแหล่งโปรตีนและวิตามินที่ดี สามารถนำไปใช้เป็นส่วนผสมในอาหารสัตว์เพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการ